గుంటూరు / పల్నాడు: ఆంధ్రప్రదేశ్ చారిత్రక వారసత్వానికి సంబంధించిన మరో కీలక ఆధారం వెలుగులోకి వచ్చింది. పల్నాడు జిల్లాలోని ప్రసిద్ధ కొండవీడు కోటలో 14–15వ శతాబ్దాల కాలానికి చెందినదిగా భావిస్తున్న మరో శాసనాన్ని గుర్తించారు. ఈ శాసనం ద్వారా అప్పటి భూదానాలు, గురువులకు ఇచ్చిన గౌరవం, ఆలయాల నిర్వహణకు సంబంధించిన అంశాలపై కొత్త సమాచారం లభించే అవకాశం ఉంది.

సెప్టెంబర్ 21న కొండవీడు కోట అభివృద్ధి కమిటీ కన్వీనర్ కల్లి శివారెడ్డి, స్థానికులతో కలిసి రుద్రపాద శిఖరంపై ఉన్న పురాతన శివాలయ శిథిలాలను పరిశీలించారు. ఈ క్రమంలో ఆలయ గర్భగుడి ప్రవేశ ద్వారం కుడివైపు ఉన్న ద్వార స్తంభంపై చెక్కిన శాసనాన్ని గుర్తించారు. ఆ స్తంభాన్ని కప్పివేసిన రాయిని తొలగించి, శాసనంలోని అక్షరాలను పరిశీలించారు.

తపనాచార్యులకు భూదానం చేసినట్లు ప్రాథమిక అంచనా

ప్రాథమికంగా చదివిన వివరాల ప్రకారం, ఈ శాసనంలో తపనాచార్యులు అనే గురువుకు భూమిని శాశ్వతంగా దానం చేసిన విషయాలు ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. పెదలంగాలి ప్రాంతానికి వాయువ్య దిశలో ఉన్న నాలుగు పుట్టీల భూమిని దానంగా ఇచ్చినట్లు ప్రాథమిక పఠనం సూచిస్తోంది.

ఆ కాలంలో భూమిని కొలవడానికి ఉపయోగించిన 48 అడుగుల పచ్చిగంపాటి కొలమాన కర్ర ప్రస్తావన కూడా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. పశువుల మేతకు, శాశ్వత వినియోగానికి ఈ భూమిని కేటాయించినట్లు సమాచారం.

అయితే శాసనంలోని అక్షరాలను పూర్తిగా చదివి, దాని కాలం, దాన వివరాలను ఖచ్చితంగా నిర్ధారించాల్సి ఉంది. ఇందుకోసం శాసనానికి సంబంధించిన ఛాయాచిత్రాలు, వివరాలను భారత పురావస్తు శాఖ (ASI) ఎపిగ్రఫీ విభాగం డైరెక్టర్ కె. మునిరత్నం రెడ్డికి పంపించారు.

గతంలో గుర్తించిన శాసనానికి కొనసాగింపుగా మరో ఆధారం

ఇదే కొండపై ఉన్న శిథిల శివాలయం ఎడమవైపు ద్వార స్తంభంపై గత జూన్‌లో మరో శాసనాన్ని గుర్తించారు. తాజాగా బయటపడిన శాసనం దానికి కొనసాగింపుగా ఉండవచ్చని పరిశీలకులు భావిస్తున్నారు. రెండు శాసనాలను కలిపి అధ్యయనం చేస్తే అప్పటి భూదానాలు, మతపరమైన కార్యకలాపాలు, స్థానిక పాలనా వ్యవస్థ గురించి మరింత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.

కొండవీడు కోట అభివృద్ధి కమిటీ ఇప్పటివరకు గుర్తించిన శాసనాల్లో ఇది ఆరోదిగా పేర్కొంటున్నారు. వాటిలో రెండు శాసనాలు పెదకోమటి వేమారెడ్డి కాలానికి చెందినవిగా గుర్తించినట్లు తెలుస్తోంది .

రెడ్డి రాజుల చరిత్రకు కొండవీడు కోట కీలకం

కొండవీడు కోట ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రముఖ చారిత్రక ప్రదేశాల్లో ఒకటి. మధ్యయుగ కాలంలో రెడ్డి రాజుల పాలన, కోట నిర్మాణాలు, ఆలయాలకు చేసిన దానధర్మాల గురించి తెలుసుకోవడానికి ఈ ప్రాంతం ముఖ్యమైన ఆధారాలను అందిస్తోంది.

కొండవీడు పరిసరాల్లో అనేక కొండలు, పురాతన ఆలయాలు, శాసనాలు ఉన్నాయి. రుద్రపాద శిఖరంపై రెండు శివాలయాలు ఉండగా, వాటిలో ఒకటి ప్రస్తుతం శిథిలావస్థలో ఉంది. ఈ ప్రాంతానికి సంబంధించిన స్థానిక చారిత్రక గ్రంథమైన ‘కొండవీటి కైఫీయత్‌’లోనూ ఆలయాలకు చేసిన దానధర్మాల ప్రస్తావనలు ఉన్నాయి.

మరిన్ని శాసనాల పరిశోధనకు అవకాశం

కొండవీడు కోట పరిసరాల్లో ఇంకా గుర్తించాల్సిన శాసనాలు అనేకం ఉండవచ్చని చరిత్ర పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. వాటిని క్రమబద్ధంగా గుర్తించి, ఫొటోలు తీసి, భద్రపరిచి, శాస్త్రీయంగా అధ్యయనం చేస్తే ఆంధ్ర ప్రాంత మధ్యయుగ చరిత్రకు సంబంధించిన మరిన్ని విషయాలు వెలుగులోకి రావచ్చు.

తాజాగా గుర్తించిన శాసనం కూడా అదే దిశలో మరో ముఖ్యమైన అడుగుగా నిలుస్తోంది. అయితే దానిలోని పూర్తి సమాచారం, ఖచ్చితమైన కాలనిర్ణయం పురావస్తు నిపుణుల తుది పరిశీలన అనంతరం స్పష్టమవుతాయి.