మొబైల్ ఫోన్లు పాడైపోయిన తర్వాత వాటిని సాధారణ చెత్తగా పారేస్తున్నారా? అయితే ఆ స్క్రాప్‌లోనే విలువైన లోహాలు ఉన్నాయన్న విషయం చాలామందికి తెలియదు. ప్రస్తుతం మొబైల్ ఈ-వేస్ట్‌కు మార్కెట్‌లో భారీ డిమాండ్ ఉందనే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి.
మొబైల్ ఫోన్లలోని మదర్‌బోర్డులు, కెమెరాలు, ఇతర ఎలక్ట్రానిక్ భాగాల్లో బంగారం, వెండి, రాగి వంటి విలువైన లోహాలు ఉంటాయి. వీటిని ప్రత్యేక పద్ధతుల్లో రీసైక్లింగ్ చేసి తిరిగి వెలికితీస్తున్నారు.
ఇటీవల ఢిల్లీ మార్కెట్‌లో మొబైల్ స్క్రాప్ కిలో రూ.2.5 లక్షల వరకు ధర పలుకుతోందనే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో వైరల్‌గా మారాయి. అయితే ఈ ధర స్క్రాప్ నాణ్యత, అందులోని లోహాల శాతం, రికవరీ ప్రక్రియ వంటి అంశాలపై ఆధారపడి మారవచ్చు.
ఒక మొబైల్ ఫోన్‌లో సగటున 0.034 గ్రాముల వరకు బంగారం ఉంటుందని కొన్ని నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. ఫోన్‌లోని ప్రతి భాగంలో బంగారం ఉండదు. అయితే భారీ మొత్తంలో ఈ-వేస్ట్‌ను సేకరించి, ప్రత్యేక రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియ ద్వారా విలువైన లోహాలను వేరు చేస్తారు.
ఈ ప్రక్రియను సాధారణంగా ‘అర్బన్ మైనింగ్’ అని పిలుస్తారు. ఇప్పటికే ఉపయోగించిన ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాల నుంచి విలువైన లోహాలను తిరిగి వెలికితీయడం దీని ఉద్దేశం.
అందుకే పాత మొబైల్ ఫోన్లు, ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలను నిర్లక్ష్యంగా చెత్తలో వేయకుండా అధికారిక ఈ-వేస్ట్ రీసైక్లింగ్ కేంద్రాలకు అందించడం పర్యావరణ పరంగానూ, వనరుల పరిరక్షణ పరంగానూ ముఖ్యమైనదిగా నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
గమనిక: కిలోకు రూ.2.5 లక్షల ధర, ఒక్క ఫోన్‌లో 0.034 గ్రాముల బంగారం వంటి గణాంకాలు స్క్రాప్ రకం, నాణ్యత, రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియను బట్టి మారవచ్చు. సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ధరను అన్ని రకాల మొబైల్ స్క్రాప్‌కు వర్తించే సాధారణ మార్కెట్ ధరగా భావించకూడదు.
